ΕΥΤΥΧΙΑ & ΕΠΙΤΥΧΙΑ Η ευτυχία μπορεί να είναι διαρκής κι η επιτυχία να μην κοστίζει ακριβά.

Τις ευκαιρίες δεν τις φέρνει η τύχη αλλά τις προκαλούμε εμείς όταν καλλιεργούμε μέσα μας τις συνθήκες υποδοχής τους. Το θάψιμο των νεανικών ονείρων μας δεν είναι ωριμότητα, αλλά ηττοπάθεια.

Διατηρώντας τον δημιουργικό οραματισμό μας για το μέλλον ασκούμαστε σ’ έναν αληθινό αγώνα που οδηγεί και στην επιτυχία και στην διαρκή ευτυχία.

Όσα θα σας αναπτύξω σήμερα, προέκυψαν μ’ αφορμή μια πρόσφατη συζήτησή μου μ’ έναν νέο άνδρα 35 ετών. Αν και είναι αρκετά καλλιεργημένος, παντρεμένος με δύο παιδιά, ελεύθερος επαγγελματίας πάνω στην κορύφωση της επαγγελματικής του δραστηριότητας, δεν νοιώθει ικανοποιημένος από την πορεία του.

Τον απασχολεί το γνωστό δίδυμο των προβλημάτων «ευτυχία – επιτυχία». Δεν είναι δυστυχισμένος, δεν έχει αποτυχίες αλλά δεν μπορεί να εκτιμήσει αρκετά ούτε την ευτυχία του ούτε τις επιτυχίες του. Μου εκμυστηρεύτηκε λοιπόν ότι το τίμημα των κόπων που πληρώνει για τις όποιες επιτυχίες τον βαραίνει και ότι η ευτυχία του είναι μόνον λίγες στιγμές και δεν έχει διάρκεια.

Αν φίλε αναγνώστη βρίσκεις σ’ αυτόν τον άνδρα κάτι απ’ τον δικό σου προβληματισμό, ή την δική σου ιστορία ίσως σε βοηθήσουν όσα εγώ είχα να του ειπώ επειδή τα πιστεύω κι εφαρμόζω. Αν βέβαια δεν σε απασχολεί ένας τέτοιος προβληματισμός μπορείς απλά να γυρίσεις σελίδα.

Αν σ’ ενοχλεί η στασιμότητα κι αναζητάς πιο γρήγορους ρυθμούς προσωπικής ανάπτυξης και αν κάποια ευχάριστα πράγματα έπαψαν να σε γεμίζουν όπως άλλοτε και ψάχνεσαι χωρίς να ξέρεις ακριβώς τι σου λείπει,

αν δεν μπορείς να απαντήσεις αμέσως στο ερώτημα προς τα πού πηγαίνεις αλλά κυνηγάς συνεχώς την «απόλυτη» ευτυχία χωρίς να γεύεσαι τις καλές σου στιγμές και αρκείσαι μόνον στα λίγα και μικρά καλοδεχούμενα δώρα της τύχης,

αν σνομπάρεις ή περιγελάς όσους ονειρεύονται και προσπαθούν και δοκιμάζουν το καινούργιο, ενώ εσύ καταπιάνεσαι με πράγματα που μετά από λίγο τα εγκαταλείπεις μισά και αν συγκαταλέγεις τον εαυτό σου στους πολλούς μικρούς κι ανήμπορους και δεν έχεις συγκεκριμένα σχέδια δράσης για τα επόμενα πέντε χρόνια,

αν δεν έχεις τον έλεγχο της καθημερινότητάς σου και νοιώθεις έρμαιο της τύχης, των άλλων, των πελατών σου, των αφεντικών σου,

τότε είναι σίγουρο πως κάθε μέρα στις υποθέσεις σου, ή αφήνεις ορισμένα ζητήματα στην τύχη είτε σε κάποια άλλα καθυστερείς να πάρεις αποφάσεις, όπως επίσης είναι σίγουρο πως κάθε μέρα μπορείς και κάνεις ένα σωρό επιλογές και απορρίψεις, πως από καιρό σε καιρό τολμάς και κάποιες μικρές αλλά ανώδυνες αλλαγές.

Μήπως όμως ΠΡΕΠΕΙ ΤΩΡΑ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗ ΖΩΗ ΣΟΥ ;

Αν ο τρόπος ζωής σου δεν σε γεμίζει και δεν σε κάνει αρκετά ευτυχισμένο, μπορείς ΝΑ ΤΟΝ ΑΛΛΑΞΕΙΣ συνολικά.

Μήπως πιστεύεις ότι δεν μπορείς; Μήπως νομίζεις ότι αυτά τα κανονίζει η μοίρα σου, ή οι άλλοι απ’ τους οποίους εξαρτάσαι; Μήπως πιστεύεις ότι είναι πλέον αργά για να αλλάξεις ζωή; Αν πράγματι αυτά πιστεύεις, τότε

Δεν υπάρχει μεγαλύτερο ΛΑΘΟΣ, ούτε και μεγαλύτερη ΖΗΜΙΑ που μπορείς να κάνεις εσύ ο ίδιος στον ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ.

ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΧΗ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ;

Πως κατέληξες όμως σ’ έναν τρόπο ζωής που δεν σε ικανοποιεί; Τον επέλεξες εσύ ή μήπως πιο απλά δεν επέλεξες τίποτε κι έχεις μόνον αφεθεί; Είχες ποτέ σχεδιάσει πως ήθελες να ζήσεις τη ζωή σου και δεν το επεδίωξες; Έκανες κάποιες προσπάθειες και τα παράτησες νωρίς;

Μήπως αφήνοντας στην τύχη τα πιο πολλά μικρά, καθημερινά ζητήματα, άφησες παρομοίως κι όλη τη ζωή σου στα χέρια της τύχης;

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ;

ή απέναντι σε κάτι συγκεκριμένο που το βλέπεις να έρχεται;

Μήπως λειτουργείς με ανησυχία και σκεπτικισμό; Αν ναι, γιατί; Μήπως επειδή νομίζεις πως ο σκεπτικισμός και η ανησυχία σε κινητοποιούν μπροστά στο επερχόμενο, ή μπροστά σε όποια ενδεχόμενη εξέλιξη;

Συνήθισες να θεωρείς τον σκεπτικισμό και την ανησυχία σαν εγρήγορση, ότι έτσι σηκώνεις τα μανίκια κι ετοιμάζεσαι;

Όμως ο σκεπτικισμός με την ανησυχία σε κάνουν «βαρύ κι ασήκωτο» - δεν συμφωνείς; Ίσως δεν έχεις ακόμη καταλάβει ότι:

Ο σκεπτικισμός κι η ανησυχία σαμποτάρουν τις ευκαιρίες που έρχονται μπροστά σου.

Διότι ο σκεπτικισμός με την ανησυχία έχουν την δική τους παρέα που δεν την αποχωρίζονται ποτέ:

• την καχυποψία και την άκαμπτη αμφιβολία,
• τον φόβο του καινούριου, τον φόβο να πιστέψεις δυνατά και να ενθουσιαστείς,
• την απαισιοδοξία και την αδράνεια, το εύκολο βόλεμα, το «κάτσε στ’ αβγά σου», το «αργά και σταθερά»,
• την ατέρμονη έρευνα για να βρεθούν τα «δήθεν κρυμμένα» αρνητικά ενδεχόμενα,
• την ανεδαφική απαίτηση να έχουμε 100% σιγουριά, το «κάλιο πέντε και στο χέρι . . .»
• το κόλλημα στα αρνητικά και την υποτίμηση των θετικών κάθε νέας ευκαιρίας

Ο σκεπτικισμός – ανησυχία, μπροστά σε μια πραγματικά καλή μας ευκαιρία, μετατρέπει την απαιτούμενη δράση μας για επιτυχία,

• σε μια δυσάρεστη εμπειρία ατέρμονων θεωρητικών αναλύσεων,
• δεν αφήνει περιθώρια για μια ευχάριστη εμπειρία νέων προσπαθειών,
• πολύ περισσότερο βέβαια «απαγορεύει τις περιπέτειες», ακόμη κι αυτές που είναι πραγματικά όμορφες κι αξίζει να τις ζήσεις.

Μήπως συνεχίζεις να ακουμπάς επάνω του, ακόμη κι όταν τελικά τον ξεπερνάς κι αποφασίζεις και τολμάς και προχωράς σε μια αλλαγή ή όταν ξεκινάς μια καινούρια εμπειρία;

«Βάστα και μια πισινή» , σου λέει ο σκεπτικισμός σου κάθε φορά που τολμάς, αφού δεν τα κατάφερε να σε φρενάρει.

Κι εσύ θα τον ακούσεις για να είσαι καλυμμένος από την πιθανή απογοήτευση, σε περίπτωση που τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως τα περίμενες.

Είναι όμως αυτό αισιοδοξία; Είναι αληθινή πίστη στους στόχους σου; Είναι επίθεση ή μήπως καθαρή άμυνα; Ξεκινάς μια μάχη παίρνοντας μαζί σου μόνον την ασπίδα σου κι αφήνεις και το δόρυ και το σπαθί σου;

Οραματίσου τη ζωή σου δημιουργικά.

Ο δημιουργικός οραματισμός θα σε μάθει να είσαι συνετός, αντί να έχεις συντροφιά σου την ανησυχία. Θα σου δώσει την σύνεση για ασπίδα σου και τον ενθουσιασμό, την πίστη και την αισιοδοξία για δόρυ, για σπαθί και για στιλέτο σου.

ΟΡΑΜΑΤΙΖΕΣΑΙ
ΤΟ ΔΙΚΟ ΣΟΥ ΜΕΛΛΟΝ;

Οραματίζεσαι πότε - πότε το μέλλον σου;

Βλέπεις τον εαυτό σου να διώχνει, να αφήνει, να απορρίπτει όσα τον ταλαιπωρούν και να ψάχνει, να επιδιώκει συστηματικά όλα εκείνα που τον συναρπάζουν;

Έχεις αφεθεί να ονειρευτείς, να αισθανθείς βαθιά νοερά, όλα εκείνα που έχεις ποθήσει και δεν έχεις ακόμη;

Βεβαίως και τα έχεις πολλές φορές ονειρευτεί.

Τουλάχιστον σαν παιδί και οπωσδήποτε σαν έφηβος, έχεις ονειρευτεί τις επιθυμίες σου να εκπληρώνονται. Έχεις δει τουλάχιστον κάποια λάθη των γονιών σου και έχεις υποσχεθεί στον εαυτό σου, εσύ να μην τα επαναλάβεις.

Αλήθεια, το έχεις κάνει ; Γύρνα λίγο πίσω και θυμήσου. Ίσως θα πονέσεις λίγο αλλά μην μένεις σ’ αυτόν τον πόνο. Ωρίμασες αλλά:

ΤΟ ΘΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΝΕΑΝΙΚΩΝ ΜΑΣ ΟΝΕΙΡΩΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ।

ΤΟ ΦΡΕΝΟ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ

Η ΟΝΕΙΡΟΠΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΠΑΡΗΓΟΡΙΑ

Ο οραματισμός λοιπόν έτσι γενικά δεν σου είναι εντελώς άγνωστος. Απλώς δεν είναι συνειδητός, δεν είναι συστηματικός, δεν είναι η καθημερινή σου συντροφιά.

Μέχρι σήμερα δεν οραματιζόσουν δημιουργικά αλλά μάλλον ονειροπολούσες πότε – πότε για παρηγοριά. Δεν είναι κακό κι ίσως να σου ήταν ένα χρήσιμο αντίδοτο για τις ματαιώσεις των επιθυμιών σου.

Όμως η μόνιμη ονειροπόληση για παρηγοριά δεν φέρνει την αλλαγή στη ζωή σου, αλλά συντηρεί τη στασιμότητά σου. Δώσε λοιπόν

ΤΟΠΟ και ΧΡΟΝΟ στα ΝΕΑΝΙΚΑ ΣΟΥ ΟΝΕΙΡΑ κι αυτά θα ΣΕ ΟΔΗΓΗΣΟΥΝ.

ΟΡΑΜΑΤΙΣΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΑ, ΧΑΡΑΞΕ ΠΟΡΕΙΑ, ΖΗΤΑ ΚΑΙ ΘΑ ΣΟΥ ΔΟΘΕΙ ! ! !

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΣ ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ

Ο καθημερινός δημιουργικός οραματισμός για το μέλλον σου, θα σε μάθει να βρίσκεις συνειδητά το νήμα που συνδέει το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον σου.

• Θα δυναμώσει την θέλησή σου και θα τονώσει την αισιοδοξία σου,
• θα φέρει ξανά στο φως τα κρυφά σου όνειρα και θα κάνει και τις πιο απλές επιθυμίες σου να γίνουν συγκεκριμένες επιδιώξεις και στόχοι,
• θα ζεστάνει γλυκά τα συναισθήματά σου, θα παντρέψει την λογική σου με το συναίσθημά σου,
• θα καθαρίσει την διάνοιά σου από τις όποιες αντιπαραγωγικές λογικές και στερεότυπα,
• θα οικοδομήσει την εσωτερική σου ενότητα και θα αποκαταστήσει την λαβωμένη σου αυτοπεποίθηση,

• θα σε ξανακάνει έφηβο που ονειρεύεται και θα σε μάθει τι σημαίνει «παίρνω κάθε μέρα και περισσότερο τον έλεγχο της ζωής μου»,
• θα μεγιστοποιήσει την υπευθυνότητά σου και έτσι την αποδοτικότητά σου σε όλα,
• θα σε μάθει να γεύεσαι τις μικρές επιτυχίες και να προαισθάνεσαι τις μεγάλες.
• θα σε μάθει να μην γκρινιάζεις αλλά να αγωνίζεσαι και θα σε διευκολύνει να πληρώνεις το τίμημα των στόχων σου χωρίς να βαρυγκωμάς,
• θα συνειδητοποιήσεις ότι η επιτυχία θέλει καθημερινό αγώνα - πρωταθλητισμό,
• θα ανακαλύψεις στον αγώνα την διαρκή ευτυχία που αναζητάς

Θα πεις ΝΑΙ ΤΟ ΑΞΙΖΩ ΚΑΙ ΘΑ ΤΟ ΚΑΝΩ.

ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΣΟΥ ΤΥΧΗ

Τα ευχάριστα πράγματα στην ζωή μας έρχονται με σιγουριά όταν συγκεντρωθούμε περισσότερο σ’ αυτά.

Τα δυσάρεστα απομακρύνονται όταν σταματήσουμε να συγκεντρωνόμαστε αποκλειστικά σ’ αυτά.

Άφησε λοιπόν στην άκρη

• τις παλιές σου αποτυχίες και τις παλιές σου απογοητεύσεις
• την γκρίνια και τα παράπονα
• μην ασχολείσαι άλλο με πληγές από το παρελθόν

άσε τον εαυτό σου να ξαναγεννηθεί, φαντάσου κάθε φορά ότι ξεκινάς από το μηδέν, μην μετράς τις αποστάσεις, προσηλώσου στο νήμα του τερματισμού κι οι αποστάσεις θα μικρύνουν.

Συγκεντρώσου ολοκληρωτικά:

• στην ευτυχία σου, στην υγεία σου, στην ευημερία σου, στην αρμονική σου συνύπαρξη με τον κόσμο,
• σε όλα τα αγαπημένα σου πρόσωπα και πράγματα,
• σε ό,τι όμορφο ταιριάζει στην αισθητική σου, σε ό,τι δυνατό σε γοητεύει και σε συναρπάζει,
• σε ό,τι ονειρεύτηκες από παιδί έως σήμερα

και τότε πολύ γρήγορα θ’ ανακαλύψεις:

τον τρόπο να πάρεις τα όνειρά σου από το φανταστικό βασίλειο των επιθυμιών, για να τα οδηγήσεις στον δρόμο της πραγματοποίησης

κι ακόμη ότι η τύχη δεν έρχεται από έξω αλλά από μέσα σου, καθώς και πώς ν’ αναγνωρίζεις έγκαιρα την καλή σου ευκαιρία

και τέλος θ’ ανακαλύψεις πόσο βαθιά και διαρκής είναι η αίσθηση της ευτυχίας και πόσο πιο εφικτή είναι η επιτυχία, όταν έτσι θ’ αποκτάς τον καθημερινό σταθερό έλεγχο της ζωής σου.

Αν σε κάτι επιθυμητό, πιστεύουμε βαθιά, τότε το «βλέπουμε» να έρχεται και κάνουμε ό,τι μπορούμε για να προετοιμαστούμε για την υποδοχή του.

Αυτή η προετοιμασία όμως είναι που το κάνει τελικά να έλθει και να μας βρει.

Κάθε φορά, σε μια τέτοια προετοιμασία, συμβαίνουν μικρά γεγονότα προάγγελοι αυτού που περιμένουμε κι εμείς προγευόμαστε την χαρά του επερχόμενου και αλλάζουμε βαθμιαία και ποτέ πια δεν θα είμαστε ίδιοι.

Έτσι με την αλλαγή μας αυτή έχουμε ανοίξει την πόρτα στην πιθανότητα, έτσι έχουμε σπρώξει την τύχη προς το μέρος μας.

Τις ευκαιρίες δεν τις φέρνει η τύχη αλλά τις προκαλούμε εμείς όταν καλλιεργούμε μέσα μας τις συνθήκες υποδοχής τους.

ΙΟΥΛΙΟΣ 2007

ΝΙΚΟΣ Γ. ΝΗΜΑΣ

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΜΑΣ. Μια ματιά στον παγκόσμιο προβληματισμό για το κυνήγι με τον χρόνο .

Ο χρόνος δεν διοικείται ούτε διαχειρίζεται – απλά κυλάει με τον δικό του σταθερό ρυθμό.

Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη ροή του χρόνου. Αυτό που μπορούμε είναι μόνο να ελέγξουμε το τι κάνουμε μέσα σ’ αυτόν.

Διαχείριση του χρόνου σημαίνει διαχείριση της ζωής που μας δόθηκε όσο αυτή διαρκεί.

Εμείς όμως τον αισθανόμαστε να τρέχει υπερβολικά όχι επειδή καταπιανόμαστε με πολλά αλλά επειδή δεν αξιολογούμε τις προτεραιότητές τους.

Το άρθρο αυτό απευθύνεται στον κόσμο των επιχειρήσεων και ιδιαίτερα σε όσους κατέχουν θέσεις διοικητικές. Είναι μια περίληψη από ένα πλήθος ανάλογων άρθρων από συγγραφείς με μεγάλη εμπειρία, τα οποία έχω συλλέξει και τα επεξεργάζομαι, μέσα και από την δική μου εμπειρία, τα τελευταία χρόνια.. Ελπίζω να φανεί χρήσιμο σε όσους το διαβάσουν.

Στην σημερινή εποχή όλοι σχεδόν κλαίγονται ότι δεν προλαβαίνουν να κάνουν όσα θέλουν, όσα προγραμματίζουν, όσα τους ανατίθενται να κάνουν, όσα είναι υποχρεωμένοι μέσα στην ρουτίνα της ημέρας για να κάνουν, ότι γενικά δεν έχουν αρκετό χρόνο.

Σπανιότερα θα ακούσουμε κάποιον να προβληματίζεται για την αξιοποίηση του χρόνου του. Αναζητούμε δυστυχώς και στον χρόνο το περισσότερο και όχι το καλύτερο.

Στην πραγματικότητα όλοι έχουμε τον ίδιο χρόνο - 24 ώρες στο 24ωρο και κανείς δεν έχει μέσα στο κάθε 24ωρο που πέρασε, ούτε δέκατο του δευτερολέπτου περισσότερο ή λιγότερο.

Βλέπετε ζούμε μια πληθωριστική εποχή. Απαιτούμε να απολαμβάνουμε όλο και μεγαλύτερες ποσότητες σε αγαθά και υπηρεσίες αλλά ταυτόχρονα κάνουμε όλο και μεγαλύτερες εκπτώσεις στην ποιότητα αυτών των αγαθών και υπηρεσιών. Έτσι είναι λοιπόν επόμενο να παρασυρόμαστε και να ζητάμε περισσότερο χρόνο, δηλαδή περισσότερη σπατάλη χρόνου αντί να αναζητούμε πιο ποιοτικό χρόνο, δηλαδή χρόνο ορθολογικά αξιοποιημένο, χρόνο αποτελεσματικά χρησιμοποιημένο.

Ο χρόνος είναι ένα θέμα με το οποίο ασχολείται μεγάλο πλήθος Πανεπιστημιακών και για το οποίο γίνονται πολλά σεμινάρια και πάρα πολλά γράφονται και δημοσιεύονται παγκοσμίως. Μια πολύπλοκη και γρήγορα μεταβαλλόμενη κοινωνία μοιάζει να οδηγεί τον εαυτό της σε μυριάδες πιέσεις χρονικές.

Διαρκώς οι άλλοι μας διακόπτουν ενώ εργαζόμαστε. Διευθυντές και προϊστάμενοι, υφιστάμενοι, συνάδελφοι και συνεργάτες, συνεταίροι, απαιτητικοί και δύστροποι πελάτες, σύζυγοι, παιδιά, γονείς και τόσοι άλλοι.

Όλοι τους υπερφορτωμένοι μας πιέζουν, αντιμετωπίζοντας τις δικές τους κρίσεις, ή κυνηγώντας από εμάς δεσμεύσεις και καταληκτικές ημερομηνίες. Όλοι ζητούν κάτι, σημαντικό ή ασήμαντο και το ζητούν «εδώ και τώρα» ή «εδώ και χθες» ! ! !

Το αναπόφευκτο αποτέλεσμα σε οποιαδήποτε από αυτές τις περιπτώσεις είναι:

• το συνεχές τρέξιμο και το ανέβασμα του στρες

• η ανεπάρκεια των ωρών της ημέρας, η πολύωρη εργασία και η εργασία που δεν ολοκληρώνεται

• οι ανεκπλήρωτοι προσωπικοί στόχοι

• οι επιφανειακές ανθρώπινες σχέσεις και οι τραυματισμένες εργασιακές σχέσεις

• η έλλειψη ψυχραιμίας και η συνακόλουθη έλλειψη καλής διάθεσης και η έλλειψη του χιούμορ

• το μόνιμο άγχος ακόμη και η κατάθλιψη

Δυο απλές έννοιες όμως μπορούν να βοηθήσουν τα παραπάνω :

1. Να έχουμε ξεκάθαρες προτεραιότητες και επιδιώξεις σε καθημερινή όμως βάση.

2. Να λέμε πιο συχνά ΟΧΙ στην θέση των αναρίθμητων μη αναγκαίων ΝΑΙ.

Στον πολιτισμό μας η επιχειρηματικότητα είναι σύμβολο κοινωνικής θέσης . . . Πολλοί από μας διαθέτουμε πολύ από τον χρόνο μας εκεί και μετά διερωτώμεθα γιατί είμαστε πνιγμένοι και δεν έχουμε αρκετό χρόνο να τελειώσουμε οτιδήποτε. Ακόμη και ο χρόνος ανάπαυσής μας είναι βαριά προγραμματισμένος (λέγε τραυματισμένος). Έτσι μερικές φορές νιώθουμε ότι έχουμε περιέλθει σε «ενεργειακή κρίση». Είμαστε δηλαδή πραγματικά εξαντλημένοι.

Ο χρόνος δεν διοικείται ούτε διαχειρίζεται – απλά κυλάει με τον δικό του σταθερό ρυθμό. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη ροή του χρόνου. Αυτό που μπορούμε είναι μόνο να ελέγξουμε το τι κάνουμε μέσα σ’ αυτόν.

Διαχείριση του χρόνου σημαίνει να δίνει κανείς ζωή στα σχέδια και τα όνειρά του. Διαχείριση του χρόνου σημαίνει διαχείριση της ζωής που μας δόθηκε όσο αυτή διαρκεί.

Εμείς όμως τον αισθανόμαστε να τρέχει υπερβολικά, όχι τόσο επειδή καταπιανόμαστε με πολλά, όσο επειδή δεν αξιολογούμε τις προτεραιότητές τους.

Το ζητούμενο είναι να μπορέσουμε να πραγματώσουμε τα όνειρά μας και όταν μετά από χρόνια ή σε κάποια φάση της ζωής, γυρίσουμε και κοιτάξουμε πίσω, να μην πούμε: «Αν γύριζαν τα χρόνια πίσω θα έκανα άλλα πράγματα».

Λένε οι σοφότεροι ημών:

Να κάνετε τώρα αυτά που θέλετε και να μην τα αναβάλλετε. Η αναβολή σκοτώνει τα όνειρα.

Κλειδί στο θέμα αυτό είναι να μπορούμε το βράδυ να κλείνουμε την ημέρα μας με την ικανοποίηση ότι κάναμε αυτά που είχαμε σχεδιάσει και αποφασίσει. Πως αλλιώς μπορούμε να κρίνουμε αν η ημέρα μας ήταν αποτελεσματική;

Τελικά όλη η υπόθεση της αξιοποίησης του χρόνου μας σχετίζεται με τους στόχους μας. Τι θέλουμε τελικά από τη ζωή μας; Τι θέλουμε να αποδείξουμε στον εαυτό μας ή στους άλλους; Τι θέλουμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας και στους άλλους;

Ποια υποχρέωση νοιώθουμε απέναντι στη δωρεά της ζωής;

Χωρίς στόχους πάντως, δεν υπάρχει ζήτημα που έχει να κάνει με την αξιοποίηση του χρόνου μας.

Η διαδικασία της αξιοποίησης του χρόνου αρχίζει με την συνειδητοποίηση / αναγνώριση του προβλήματος και των επιπτώσεών του στη δουλειά και στη ζωή. Χρειάζονται όχι μόνο νέες γνώσεις και τεχνικές αλλά κυρίως αποδοχή του ήδη αναγνωρισμένου προβλήματος και εν συνεχεία αλλαγή στάσης και συμπεριφοράς.

Αναγνώριση – Αποδοχή – Αλλαγή .

Χρειάζεται μεγάλη στροφή.

Έχει να κάνει με την νοοτροπία που κουβαλάμε. Γι αυτό και δεν είναι εύκολο.

Χρειάζεται να ξεφύγουμε από κεκτημένες ταχύτητες και συνήθειες οι οποίες μπορεί να μας δίνουν ικανοποίηση προσωρινά ή που μπορεί να μας κάνουν να νομίζουμε ότι ανταποκρινόμαστε στα καθήκοντά μας αλλά τελικά δεν μας πάνε παραπέρα ούτε βοηθούν μακροπρόθεσμα στην υλοποίηση των στόχων μας.

Το πρώτο λάθος είναι να νομίζει ο καθένας μας ότι ειδικά η δική του η δουλειά είναι τέτοια που δεν μπαίνει σε σειρά. Όλοι οι παραφορτωμένοι με το άγχος του χρόνου, λίγο πολύ αυτό λένε. Ποιανού η δουλειά είναι λοιπόν πιο δύσκολη ή πιο εύκολη από τις δουλειές των υπολοίπων ως προς το να μπει σε τάξη; Ο καθένας μας κουβαλάει τον δικό του σταυρό του χρόνου.

Ωστόσο ο πολυάσχολος δεν είναι κατ’ ανάγκη ταυτόσημος με τον «παπατρέχα». Η αξιοποίηση του χρόνου δεν συναρτάται απ’ ευθείας με το πλήθος ή το βάρος των ασχολιών. Εξαρτάται από τις αξιολογημένες προτεραιότητες που έχουμε ή δεν έχουμε θέσει πάνω στις ασχολίες – εργασίες μας.

Το δεύτερο λάθος είναι να νομίζουμε ότι καλή διαχείριση του χρόνου σημαίνει να μπορούμε να τα κάνουμε όλα μαζί και γρήγορα, «άρπα κόλα», να τα προλαβαίνουμε ντε και καλά όλα. Τελικά έτσι θα τσαλαβουτάμε συνεχώς στο «λίγο απ’ όλα», αφήνοντας δουλειές μισοτελειωμένες. Δυστυχώς, για όσους δεν το καταλαβαίνουν, το «όλα μαζί και αποτελεσματικά» δεν υπάρχει.

Ακόμη και για όσους είναι πιο επιδέξιοι, το «όλα μαζί» μπορεί μεν να τους κάνει πιο αποδοτικούς αλλά δεν θα τους κάνει ποτέ πιο αποτελεσματικούς. Θα αποδίδουν περισσότερο έργο αλλά συνήθως έργο χαμηλής ποιότητας. Αυτό σημαίνει:

«αποδοτικός ναι αλλά ταυτόχρονα αναποτελεσματικός».

Το τρίτο λάθος είναι να καταπιανόμαστε συνεχώς με τις επείγουσες δουλειές που δεν είναι πολύ σημαντικές, αφήνοντας συνεχώς σε εκκρεμότητα τις πολύ σημαντικές που ακόμη δεν έφθασαν να γίνουν επείγουσες. Ικανοποιούμε έτσι αμέσως τα «επείγοντα» αιτήματα του καθενός γύρω μας, αγγαρευόμαστε με περισσότερα για να είμαστε αρεστοί όμως έτσι καταστρέφουμε την αποτελεσματικότητα της δουλειάς μας και δυναμιτίζουμε τη σχέση μας με τον χρόνο.

Η κρίσιμη παράμετρος επιτυχίας είναι να μπορούμε καθημερινά να κάνουμε όσο πιο σαφή μπορούμε τη διάκριση των εργασιών ανάμεσα στις πολύ επείγουσες και τις πολύ σημαντικές και να διαθέτουμε σ’ αυτές τον ανάλογο χρόνο με προκαθορισμένες προτεραιότητες.

Μερικοί φοβούνται ότι με καλύτερη οργάνωση του χρόνου τους θα χάσουν τον αυθορμητισμό τους και θα βάλουν την ζωή τους σε πιεστικά προγράμματα. Όμως μάλλον το αντίθετο συμβαίνει. Όταν δεν έχουμε καμιά σειρά και κανέναν έλεγχο πάνω στη ζωή μας, τότε όλες οι ώρες και όλες οι μέρες γίνονται ίδιες (αφόρητα ακατάστατες) και κουβαλάμε τις μισοτελειωμένες εργασίες στον προσωπικό μας χρόνο ανάπαυσης ακόμη και σαν σκοτούρα – λέγε φαγούρα.

Λένε επίσης οι σοφότεροι ημών:

Αν αποφασίσετε να παρέμβετε στην αξιοποίηση του χρόνου σας κάντε τα παρακάτω τρία βήματα :

Πρώτον, καταγράψτε συστηματικά και αναλυτικά τον τρόπο με τον οποίο ξοδεύετε τον χρόνο σας, κρατώντας ένα προσωπικό ημερολόγιο καθημερινά για 15 περίπου ημέρες.

Δεύτερον, χαρακτηρίστε στο τέλος της ημέρας κάθε εργασία με την εξής κλίμακα:

• σημαντική και επείγουσα
• σημαντική και όχι επείγουσα
• επείγουσα και όχι σημαντική
• όχι επείγουσα και όχι σημαντική.

Τρίτον, βάλτε στους χαρακτηρισμούς «σημαντική» και «επείγουσα» την διαβάθμιση «πολύ, μετρίως, λίγο». Αναλύσετε στο τέλος τα ευρήματα και εντοπίσετε που και πως χάνεται ο χρόνος σας.

Θα εκπλαγείτε ανακαλύπτοντας σε πόσες επείγουσες αλλά καθόλου σημαντικές εργασίες ενδίδετε καθημερινά σε βάρος άλλων σημαντικών ή πολύ σημαντικών, που για την ώρα δεν είναι μεν επείγουσες αλλά με τις συνεχείς αναβολές θα έλθει η ώρα να γίνουν «πολύ σημαντικές και πολύ επείγουσες» και τότε εσείς, απροετοίμαστοι, θα πνιγείτε και πάλι στο άγχος και στις ενοχές.

Πάρτε κάποιες αποφάσεις παρέμβασης που συνήθως είναι το να αλλάξετε συνήθειες – στάσεις απέναντι στο τρόπο που δουλεύετε. Γι αυτό αρκεί να προχωρήσετε σε μεγαλύτερη ανάθεση εργασιών σε συνεργάτες και υφισταμένους που δεν τους αξιοποιείτε επαρκώς αλλά το έχουν ανάγκη, δηλαδή να γίνετε λιγότερο συγκεντρωτικοί διατηρώντας την υψηλή εποπτεία.

Πρέπει να μάθετε σιγά-σιγά να αρχίζετε την ημέρα σας με μια εργασία πολύ σημαντική (έστω κι αν δεν είναι επείγουσα) και να προχωράτε στην επόμενη εργασία μόνον όταν ολοκληρώσετε την προηγούμενη. Είναι δε ολέθριο το να αφήνετε δουλειές στη μέση.

Έτσι μας τα λένε όλοι οι σοφότεροι ημών (συγγραφείς βιβλίων, καθηγητές Πανεπιστημίων, εισηγητές σεμιναρίων) και συμφωνώντας μαζί τους από την προσωπική μου εμπειρία (θετική και αρνητική) σας τα παρέθεσα.

Νίκος Νημάς
Νοέμβριος 2007.

ΟΙ ΦΟΒΙΕΣ ΠΝΙΓΟΥΝ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΜΑΣ και εγκλωβίζουν την δράση μας στα στενά όρια της ηττοπάθειας.

Οι φοβίες γεννιούνται σαν μικροί και αδικαιολόγητοι φόβοι χωρίς να ενέχουν σοβαρές απειλές.

Οι φοβίες δυναμώνουν και μας πνίγουν όταν δεν τις αντιμετωπίζουμε κατάματα.

Οι φοβίες είναι η βάση για την μείωση της αυτοπεποίθησής μας,

εμποδίζουν την δράση μας και οικοδομούν την νοοτροπία του ηττημένου στην ζωή.

Ο εαυτός μας είναι σαν ένας κήπος.

Αν αυτός ο κήπος αφεθεί χωρίς φροντίδα τότε δίπλα στα όμορφα, τα καλλωπιστικά φυτά και σ’ όλα τα άλλα τα ωφέλιμα, θα αναπτυχθούν και τα ζιζάνια που θα πνίξουν τον κήπο με την ανεξέλεγκτη ανάπτυξή τους.

Τα όμορφα και ωφέλιμα φυτά είναι όλες οι αρετές μας και γενικά οι θετικές για την ζωή και την αρμονία μας ιδιότητες, τάσεις και φυσικές ορμές μας, τα πιο δυνατά, όμορφα κι ευγενικά όνειρά μας.

Οι φοβίες μας όμως είναι τα αγριόχορτα του κήπου μας.

Οι φοβίες μας αναπτύσσονται σιγά – σιγά και φθάνουν να μας περισφίξουν απειλητικά φέρνοντας παράλυση και ασφυξία στον ζωντανό οργανισμό.

Αν νοιώθετε ότι κάτι σας πνίγει, ότι δεν απολαμβάνετε την ζωή σας, ότι δεν μπορείτε να σημειώσετε επιτυχίες, ότι γύρω σας υπάρχουν ανυπέρβλητοι φραγμοί, ότι τα όνειρά σας διαρκώς διαμαρτύρονται που δεν τα φροντίζετε, τότε αναζητείστε επίμονα τις φοβίες σας. Ψαχτείτε με θάρρος, διότι κάπου μέσα σας έχουν φυτρώσει αρκετές φοβίες.

Άλλωστε, όλοι έχουμε φοβίες.

Ο σπόρος τους έρχεται απ’ έξω.

Οι φοβίες φυτρώνουν μέσα μας σαν τον σπόρο που τον έφερε ο αέρας απ’ έξω, από μακριά.

Δεν είναι δικές μας, είναι πάντοτε ξενόφερτες. Μερικοί όμως τις θεωρούμε μέρος του εαυτού μας – της ιδιοσυγκρασίας μας και αυτό είναι μια παγίδα.

Κάποιοι, φθάνουν ακόμη και στο σημείο να αγαπήσουν τις φοβίες τους.

Άλλοι βολεβόμαστε με την ύπαρξή τους για να μπορούμε να κρυβόμαστε πίσω απ’ αυτές.

Όταν πρέπει να αναλάβουμε ευθύνες και να πάρουμε θαρραλέες αποφάσεις, που θα μας ξεβολέψουν από την ρουτίνα μας, οι φοβίες είναι έτοιμες να εμφανιστούν και να μας ακινητοποιήσουν.

Αν δεν τις αντιληφθούμε όταν ο σπόρος τους πέσει στον κήπο μας, τότε σε λίγο θα φυτρώσουν μέσα μας.

Οι σπόροι φοβιών είναι:

· τα «πρέπει των άλλων» που πνίγουν «τα δικά μας θέλω»,

· οι σκληροί και άκαμπτοι κανόνες που οι άλλοι μας επιβάλλουν,

· οι συνέπειες των κάθε λογής πιθανών αποτυχιών μας,

· τα στενά περιθώρια που πρέπει πολλές φορές να κινηθούμε,

· η έλλειψη επιείκειας από δασκάλους, γονείς και προϊσταμένους,

· κάποια μικρά καθημερινά και φαινομενικά αθώα περιστατικά, όπως μικροσυγκρούσεις με αγαπημένα πρόσωπα ή συναδέλφους,

· τα κάθε λογής φανταστικά ενδεχόμενα τιμωριών ή αποδοκιμασιών,

· γεγονότα που κάποτε στο παρελθόν μας ενέπλεξαν σε δύσκολες καταστάσεις τις οποίες δεν ήμασταν αρκετά έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε,

· καθώς και χίλιες δυο άλλες περιπτώσεις συμβάντων ακόμη και από την παιδική μας ηλικία, όλα αυτά είναι σπόροι φοβιών που φύτρωσαν μέσα μας.

Ξεριζώστε άμεσα τις φοβίες σας.

Ο μοναδικός τρόπος για να τις ξεριζώσετε είναι να κάνετε καθημερινά μια βόλτα στον κήπο της ψυχής σας.

Χαλαρώστε, διώξτε τον οίκτο για τον εαυτό σας, αλλά φορτώστε με Αγάπη για τα καλύτερα, τα πιο δυνατά όνειρά σας, τα άνθη του κήπου σας, πάρτε νοερά ένα κλαδευτήρι ή ένα μικρό νοερό φτυαράκι και ξεκινήστε την βόλτα σας.

Ξέρετε πως γίνεται; Σκύβετε χαμηλά και «ανοίγετε τα μάτια σας» πρώτα – πρώτα για να τις ξεχωρίζετε και να τις αναγνωρίζετε, έτσι όπως κάνουμε και με τα αληθινά αγριόχορτα.

Οι φοβίες είναι ύπουλος εχθρός. Κοιτάξτε τις φοβίες «κατάματα».

Αν ήδη τις έχετε αναγνωρίσει και τις έχετε παραδεχθεί και δεν έχετε ακόμη απαλλαγεί από αυτές και αν περνάτε τις μέρες σας προσπαθώντας να αποφύγετε την συνάντηση μαζί τους, τότε τους δίνετε ακόμη μεγαλύτερη δύναμη. Έτσι θρέφονται, γιγαντώνονται και στο τέλος μπορούν να μας πνίξουν.

Από την στιγμή που θα φυτρώσουν συνεχίζουν να αναπτύσσονται εφ’ όσον και για όσο καιρό, εμείς τους γυρίζουμε την πλάτη.

Ο ύπουλος εχθρός γίνεται ακόμη πιο αποτελεσματικός στο σκοτάδι. Φωτίστε τις φοβίες σας και κοιτάξτε επίμονα την αποκρουστική μορφή τους. Κάντε το συχνά.

Το φως σκοτώνει τον ύπουλο εχθρό.

Οι περισσότερες φοβίες γεννήθηκαν σαν μικροί παράλογοι ή αδικαιολόγητοι φόβοι οι οποίοι δεν είχαν σχεδόν καμία πραγματική βάση, δηλαδή είτε δεν περιείχαν μια πραγματική απειλή είτε η απειλή τους δεν ήταν σοβαρή ούτε ίσως και πιθανή.

Όποιους από αυτούς δεν τους αντιμετωπίσαμε από την πρώτη στιγμή με λογική και θάρρος αλλά αποφύγαμε την συνάντηση μαζί τους, ακόμη και αν δεν υποστήκαμε τότε την απειλή τους, αυτοί στην συνέχεια παρέμειναν μέσα μας σαν μελλοντικές διαρκείς απειλές που κατά καιρούς επανεμφανίζονταν για λίγο και ξανακρύβονταν στο σκοτάδι για να δυναμώσουν περισσότερο.

Οι φοβίες για τις οποίες μιλάμε λοιπόν δεν είναι οι λογικοί φόβοι μπροστά σε πραγματικές απειλές που θέτουν σε κίνδυνο την ζωή, την υγεία μας, την αρτιμέλειά μας, την περιουσία μας, τα αγαπημένα μας πρόσωπα ή τους ανθρώπινους δεσμούς μας.

Οι φοβίες για τις οποίες μιλάμε είναι αυτοί οι φόβοι που εμφανίζονται μαζί με τις προκλήσεις που συναντάμε στην πορεία της προσωπικής και επαγγελματικής μας εξέλιξης.

Είναι όλα εκείνα που μας φοβίζουν

αλλά που ταυτόχρονα γνωρίζουμε ότι είναι αναγκαία να τα αντιμετωπίσουμε

αν θέλουμε να καταφέρουμε να φθάσουμε εκεί όπου επιθυμούμε,

εκεί όπου πιστεύουμε ότι μας αξίζει να φθάσουμε,

δηλαδή εκεί που μας περιμένουν τα όμορφα, δυνατά όνειρά μας.

Οι φοβίες εμποδίζουν την δράση.

Τι κάνουν οι περισσότεροι άνθρωποι όταν έρχονται αντιμέτωποι με μια κατάσταση που τους προκαλεί φόβο ή λίγο πριν αρχίσουν μια καινούρια προκλητική δραστηριότητα; Είτε δεν αναλαμβάνουν δράση είτε αναβάλλουν για αργότερα την δράση τους.

Αυτή όμως είναι η στρατηγική της σίγουρης ήττας.

Είναι η αιτία που γύρω μας, οι πολλοί μιλούν και γκρινιάζουν συνεχώς για τις ατυχίες τους ή τις αποτυχίες τους. Είναι η αιτία που οι επιτυχημένοι είναι λίγοι και γι αυτό και ξεχωρίζουν.

Αναζητείστε έναν επιτυχημένο άνθρωπο και θα δείτε από το βιογραφικό του ότι

η τόλμη του και ο προσωπικός του τρόπος να αντιμετωπίζει τους φόβους του είναι το κλειδί της επιτυχίας του.

Ενώ στην καθημερινή μας ρουτίνα κάνουμε δεκάδες πράγματα χωρίς περίσκεψη και προβληματισμό, ακόμη και πολλές ελαφρές επιπολαιότητες που δεν κοστίζουν, όταν εμφανιστεί ύπουλα ένας ψεύτικος φόβος, τότε γινόμαστε σοφοί, σκεπτικιστές και σχολαστικοί για να απορρίψουμε ή να αναβάλλουμε μετά από λίγο την ανάληψη δράσης.

Γύρω μας καθημερινά παρελαύνουν ευκαιρίες.

Οι φοβίες μας τυφλώνουν και δεν μπορούμε να αντιληφθούμε την κάθε ευκαιρία που περνάει δίπλα μας.

Ακόμη και όταν οι περιστάσεις φέρουν μια χρυσή ευκαιρία, προκλητικά μπροστά στα μάτια μας, μια ευκαιρία που μας ταιριάζει γάντι, οι περισσότεροι θα βρούμε χίλιες δυο προφάσεις για να την αποφύγουμε και να μην αναλάβουμε δράση.

Χαρακτηριστική είναι μάλιστα η περίπτωση όταν αυτή η ευκαιρία υπόσχεται πολλά για την επαγγελματική μας ανέλιξη με την προϋπόθεση βέβαια να πληρώσουμε ένα ανάλογο αντίτιμο και να αναλάβουμε περισσότερες ευθύνες και δεσμεύσεις. Τότε πιο εύκολα ή πιο συχνά συμβαίνει να αποστρέψουμε το βλέμμα μας από την ευκαιρία αυτή, έστω κι αν είμαστε ώριμοι και ικανοί να ανέβουμε και το σκαλοπάτι αυτό.

Οι φοβίες μας ορίζουν τα όρια της ζώνης ασφαλείας μας.

Όταν νιώσετε ότι έχετε άγχος, ότι σας σφίγγει ένας φόβος, τότε συνήθως αυτό σημαίνει ότι πάτε να ξεπεράσετε τα όρια της περιοχής δραστηριοτήτων όπου έχετε συνηθίσει να περιορίζεστε για να νιώθετε άνεση και ασφάλεια

Είναι η στιγμή που καλείστε ή προκαλείστε να ξεπεράσετε τις συνήθειές σας.

Είναι μια ζώνη συμπεριφοράς, δραστηριοτήτων και καταστάσεων που μας είναι οικείες και καθόλου απειλητικές. Αποτελούν την ρουτίνα μας, είναι μέρος της καθημερινής μας ζωής – είναι τα πράγματα που κάνουμε χωρίς να δυσκολευόμαστε καθόλου. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται δραστηριότητες όπως το να μιλάμε με φίλους ή συνεργάτες ή να διεκπεραιώνουμε τις καθημερινές τυπικές ή γραφειοκρατικές δουλειές στην εργασία μας.

Όσο περισσότερο απέχει μια δραστηριότητα από το κέντρο αυτής της κατηγορίας των καθημερινών μας δραστηριοτήτων τόσο πιο πολύ άγχος και φόβους μας δημιουργεί.

Όταν αντιμετωπίζετε όμως κάτι έξω από την ζώνη ασφάλειάς σας, ξαφνικά αισθάνεστε νευρικότητα, οι παλάμες των χεριών σας ιδρώνουν και η καρδιά σας χτυπά πιο γρήγορα και πιο δυνατά. Τότε συνήθως αναρωτιέστε:

«Θα τα καταφέρω;» ,

«Μήπως είναι νωρίς και πρέπει να περιμένω λίγο ακόμη;» ,

«Μήπως με περιγελάσουν οι άλλοι σε περίπτωση που δεν τα καταφέρω;» ,

«Τι θα πουν οι φίλοι κι οι συγγενείς μου;»

Όταν συμβαίνει κάτι παρόμοιο, τότε πρέπει να χτυπήσετε συναγερμό αντεπίθεσης. Μια φοβία σας επιτίθεται εκείνη την στιγμή.

Χτίστε την αυτοπεποίθησή σας πάνω στην κάθε έστω και μικρή επιτυχία σας. Χειροκροτείστε σεμνά πρώτοι εσείς τις επιτυχίες σας.

Μην γίνεστε πιο σκληροί απέναντι στον εαυτό σας απ’ όσο αντέχετε αλλά ταυτόχρονα μην τον κανακεύετε.

Να αγαπάτε και να φροντίζετε τον εαυτό σας αλλά ποτέ μα ποτέ να μην τον λυπάστε.

Διώξτε αμέσως την νοοτροπία του θύματος όταν ακούσετε τον εαυτό σας να ρίχνει τα βάρη στους άλλους.

Αναλάβετε ευθύνες και δράση.

Κοιτάξτε κατάματα τις φοβίες σας και διαχωρίστε τις από τους δικαιολογημένους και βάσιμους φόβους.

Εύχομαι σε όλους η δύναμη των ευγενικών σας ονείρων να κατατροπώνει καθημερινά φόβους και φοβίες.

ΜΑΡΤΙΟΣ 2007

ΝΙΚΟΣ Γ. ΝΗΜΑΣ

Management ασφάλειας στην εργασία ή ασφάλεια στο management ?

ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

(για κάθε εργαζόμενο σε οποιαδήποτε επιχείρηση)

Γιατί εργαζόμαστε;

Επειδή πρέπει να πληρωθούμε για να μπορούμε να επιβιώσουμε; Επειδή και οι άλλοι γύρω μας εργάζονται; Επειδή θέλουμε να ανήκουμε σε έναν οργανισμό ή μια ευρύτερη παραγωγική ομάδα; Επειδή πέραν αυτών θέλουμε και να εξελιχθούμε σαν άτομα; Επειδή . . ., επειδή . . .

Γιατί εργαζόμαστε στη συγκεκριμένη θέση;

Επειδή αυτή η θέση αντιστοιχεί σε αυτό που εκπαιδευτήκαμε να κάνουμε; Επειδή, μετά από πολλές δυσκολίες εύρεσης εργασίας, αυτή η θέση έτυχε να μας προσφερθεί; Επειδή σαν κάτοχοι αυτής της θέσης αμειβόμαστε με ξεχωριστό τρόπο; Επειδή μας προσφέρει μια επιπλέον σιγουριά μπροστά στο αβέβαιο μέλλον; Επειδή θέλουμε να ταυτιζόμαστε με τον τίτλο που αντιστοιχεί στη θέση – κοινωνικό κύρος, συμπλήρωση της ταυτότητάς μας; Επειδή . . ., επειδή . . .

Γιατί η ζωή μας απειλείται από κινδύνους για την υγεία και τη σωματική μας ακεραιότητα;

Επειδή το σώμα μας σαν οργανισμός πολλών συστημάτων είναι εκτεθειμένο και ευάλωτο σε πλήθος φυσικών, χημικών και βιολογικών βλαπτικών παραγόντων; Επειδή όλες σχεδόν οι δραστηριότητές μας ενέχουν κινδύνους τραυματισμού που απειλούν είτε τη σωματική μας ακεραιότητα είτε την ίδια τη ζωή μας; Επειδή είναι αναπόφευκτη συνέπεια της κοινωνικής ύπαρξής μας; Επειδή κάθε συμπεριφορά έχει ένα μεγαλύτερο ή μικρότερο αλλά ποτέ αμελητέο ρίσκο; Επειδή . . ., επειδή . . .

Γιατί η εργασία σήμερα εκθέτει όλους μας σε περισσότερους και πιο σύνθετους κινδύνους;

Επειδή δεν γνωρίζουμε καλά το περιβάλλον και τον εξοπλισμό εργασίας; Επειδή κάθε είδος εργασίας και κάθε χώρος εργασίας εκ φύσεως, χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερους τυπικούς ή μη κινδύνους; Επειδή δεν έχουμε εκπαιδευτεί στην ολική ποιότητα εργασίας; Επειδή όταν συνωστιζόμαστε πολλοί και αλληλεπιδρούμε, δημιουργούμε περιπλοκότερες και πιο ανεξέλεγκτες καταστάσεις; Επειδή η επικρατούσα εταιρική κουλτούρα δεν ενσωματώνει τις ασφαλείς συνθήκες, στάσεις και συμπεριφορές; Επειδή . . ., επειδή . . .

Γιατί μαζί με την ανάληψη καθηκόντων αναλαμβάνουμε και κάποια ρίσκα;

Ποιο είδος ζυγαριάς κουβαλάμε για να ζυγίσουμε κινδύνους και αντάλλαγμα; Ποιος είναι διατεθειμένος να εργαστεί χωρίς να είναι επακριβώς προσδιορισμένη η αμοιβή του; Κανείς; Ποιος είναι διατεθειμένος να εργαστεί με απροσδιόριστο το ρίσκο; Οι περισσότεροι; Γιατί; Επειδή γενικά είμαστε προετοιμασμένοι να ρισκάρουμε έναντι ανταλλάγματος (μισθού, θέσης); Επειδή δεν γνωρίζουμε πόσο και ποιο ρίσκο αναλαμβάνουμε, ενώ γνωρίζουμε επακριβώς το αντάλλαγμα;

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΣΤΑΣΗ ή ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗ

Τελικά είναι αποδεκτή η πιο κάτω αλληλουχία σκέψεων;

αφού στη ζωή μας, είμαστε αναγκασμένοι να συμβιώνουμε με τους κινδύνους και αφού έχουμε σοβαρούς λόγους να εργαζόμαστε και αφού εργασία χωρίς κινδύνους δεν υπάρχει και αφού ένα καλό και σίγουρο αντάλλαγμα είναι πιο αξιοπρόσεκτο από αόριστους κινδύνους, ας συνεχίσουμε την πορεία μας και «ό,τι ‘ναι να ‘ρθει θε να ‘ρθεί».

Όχι βέβαια.

Όχι, τουλάχιστον στον ανεπτυγμένο κόσμο και στη Δυτική κουλτούρα. Στην κουλτούρα των σύγχρονων ανεπτυγμένων κοινωνιών και των επιχειρήσεων που οργανώνονται χρησιμοποιώντας την ορθολογική σκέψη και όχι τη διαισθητική ή τη μεταφυσική, το μοιραίο και η εγκατάλειψη στην τύχη δεν είναι αποδεκτά.

Σίγουρα; Είναι πράγματι έτσι; Γιατί λοιπόν τότε, εξακολουθούμε να έχουμε ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες; Γιατί ξεφυτρώνουν ξαφνικά τα αποκαλούμενα “ανόητα ή παράλογα ή τυχαία ατυχήματα”; Γιατί όταν ένα μη αναμενόμενο ατύχημα μας αιφνιδιάσει έχουμε πάντοτε έτοιμη την παρηγοριά “στη ζωή πάντοτε θα μας συμβαίνουν ατυχήματα”; Γιατί τότε προς στιγμήν ξεχνάμε ή παρακάμπτουμε τον συλλογικό στόχο “μηδέν ατυχήματα” με μια δόση υποτιθέμενου ρεαλισμού;

Μήπως η ορθολογική διαχείριση των επαγγελματικών κινδύνων και τα συστήματα υγιεινής και ασφάλειας στην εργασία αποτελούν, σε κάποιες περιπτώσεις, απλά διακηρύξεις; Μήπως πάλι, όταν δεν αποτελούν διακηρύξεις αλλά ειλικρινείς δεσμεύσεις των ηγεσιών, συμβαίνει να μην συμβαδίζει η συνολική εταιρική κουλτούρα με αυτές; Μήπως κάποια αφανή, υπόγεια ρεύματα είναι πιο ισχυρά και ακυρώνουν συστηματικά δεσμεύσεις, πολιτικές, καλοσχεδιασμένα συστήματα, διατιθέμενους πόρους για εκπαίδευση και λήψη μέτρων κ.λ.π.;

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΚΑΙ ΤΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ

Τι είναι εκείνο που διαφεύγει από την ηγεσία και το management;

Όταν συγκρίνουμε εποχές διαπιστώνουμε σημαντικές βελτιώσεις στην πρόληψη και προστασία έναντι των επαγγελματικών κινδύνων και τα στατιστικά διαγράμματα είναι αδιάψευστα. Αναμφίβολα υπάρχει μια παγκόσμια πρόοδος και προέρχεται τόσο από βελτιώσεις στον τεχνολογικό εξοπλισμό όσο και από την ενεργότερη συμμετοχή του ανθρώπινου παράγοντα αλλά και από τα ορθολογικότερα και αποτελεσματικότερα συστήματα διαχείρισης των δραστηριοτήτων καθώς και από εκείνα που αφορούν την οργάνωση της εργασίας.

Όταν συγκρίνουμε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο ίδιο οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον, βρίσκουμε ομοιότητες σε αυτήν τη συγκεκριμένη κατεύθυνση προόδου, που έχουν να κάνουν με νομοθετικές ρυθμίσεις, καθιερωμένα υποδείγματα (διεθνή πρότυπα εργασίας και βέλτιστες πρακτικές) καθολικής ισχύος αλλά επίσης και με την ώθηση του ανταγωνισμού. Η υγιεινή και ασφάλεια στην εργασία αποτελεί σήμερα έναν ακόμη παράγοντα που προσδιορίζει την εικόνα, τόσο προς τα έξω όσο και προς τα μέσα, μιας υγιούς και επιτυχημένης επιχείρησης ή ομίλου επιχειρήσεων, σε τέτοιο βαθμό, που να του προσδίδει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.

Βρίσκουμε όμως και αρκετές διαφορές. Διαφορές ανάμεσα σε επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου, που ενσωματώνουν με διαφορά φάσης την εφαρμογή των κοινών νόμων, υποδειγμάτων, βέλτιστων πρακτικών. Το συνηθέστερο είναι, αυτή η καθυστέρηση για κάποιες και η προπορεία για κάποιες άλλες, να οφείλεται στα χαρακτηριστικά αδρανείας καθεμιάς επιχείρησης. Όλα τα συστήματα και οι οργανισμοί έχουν τη δική τους ξεχωριστή αδράνεια – αντίσταση στις αλλαγές.

Το ευκολότερο, αλλά όχι και το σοφότερο, είναι να αποδώσουμε τις διαφορές στην οικονομική ευρωστία ή στο μέγεθος μιας επιχείρησης. Υπάρχουν όμως επιχειρήσεις μικρού μεγέθους που είναι υποδειγματικές, διότι αξιοποίησαν το μικρό μέγεθος σαν πλεονέκτημα ευελιξίας, όπως υπάρχουν επίσης και μεγάλου μεγέθους επιχειρήσεις και πολυεθνικοί όμιλοι που χρησιμοποίησαν τις δομές επικοινωνίας μεταξύ των θυγατρικών καθώς και την δυνατότητα να συλλέγουν και να επεξεργάζονται μεγαλύτερο όγκο εμπειριών σαν ισχυρό επίσης πλεονέκτημα και να είναι και αυτές υποδειγματικές. Το μέγεθος και η οικονομική ευρωστία δεν προδικάζει αμφιμονοσήμαντα, δεν προσδιορίζει την αδράνεια στις βελτιώσεις και τις αλλαγές.

Βρίσκουμε όμως και διαφορές μεταξύ των τμημάτων μιας επιχείρησης, διαφορές ακόμη και μέσα σε ένα τμήμα ανάμεσα σε διαφορετικές ομάδες του. Κάνοντας ζουμ και φθάνοντας στο κατώτερο επίπεδο ιεραρχίας (στελέχη πρώτης γραμμής και εργοδηγούς) και ακόμη περισσότερο ζουμ στον κάθε εργαζόμενο, μπορεί να δούμε τις διαφορές να μεγεθύνονται. Γιατί δεν υπάρχει η επιθυμητή ομοιογένεια είτε στην αφοσίωση πάνω στις αξίες της ασφαλούς εργασίας είτε στην αφοσίωση πάνω στις αρχές και στους κανόνες για καλύτερα αποτελέσματα; Πόσο αποτελεσματικό μπορεί να είναι ένα καλοσχεδιασμένο σύστημα διαχείρισης της ασφάλειας στην εργασία όταν προϋποθέτει την ομοιογένεια και εφαρμόζεται από ανθρώπους, στελέχη, τμήματα με τόσο έντονη τη διαφορετικότητα που μπορεί να αγγίζει και την αυτονόμηση;

Μα οι άνθρωποι δεν μπορεί να είναι όμοιοι σαν μηχανές, θα πει κάποιος. Βεβαίως δεν μπορεί να είναι και μάλιστα η διαφορετικότητα μπορεί να εμπλουτίζει και να ενδυναμώνει μια επιχείρηση. Όμως άλλο η διαφορετική προσωπικότητα κάθε εργαζόμενου και κάθε στελέχους, που είναι ένα δεδομένο για αξιοποίηση και άλλο η έλλειψη κοινών αξιών και κοινών αρχών που είναι ένα κυρίαρχο ζητούμενο σε όλες τις εκφάνσεις και όλες τις δραστηριότητες μιας επιχείρησης. Μήπως αυτό μπορεί να είναι ένα σοβαρό πρόβλημα που διαφεύγει της προσοχής τόσο σε ανώτερο ηγετικό επίπεδο όσο και σε κάθε επίπεδο του management;

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

Κοινές αξίες και κοινές αρχές: το μέγιστο ζητούμενο.

Τι είναι εκείνο που κάνει μια κοινωνία, μια χώρα, ένα έθνος να ακμάζει και όταν αυτό φθίνει να οδηγεί στην παρακμή; Η ιστορία μας διδάσκει ότι είναι η δύναμη των κοινών αξιών και μαζί και η δύναμη των κοινών αρχών συμβίωσης (ρυθμιστικών κανόνων) που υπηρετούν και προάγουν τις κοινές αξίες. Οι αξίες δίνουν νόημα, όραμα και κατεύθυνση στη ζωή όλων και καθενός ξεχωριστά και οι αρχές (κανόνες) κάνουν ρεαλιστικό το όραμα και ενισχύουν την πίστη στην κοινή πορεία.

Μια επιχείρηση δεν είναι τίποτε άλλο από μια κοινωνία σε μικρογραφία (εξάλλου εκεί μέσα ο καθένας δαπανά μεγάλο μέρος του χρόνου του – της ζωής του). Μια σύγχρονη, ανταγωνιστική και εύρωστη επιχείρηση για να διατηρεί την ακμή της και να αναπτύσσεται ακόμη και σε περιόδους κρίσεων, πρέπει, μεταξύ άλλων, να διατηρεί την κοινωνική της υπόσταση. Πρέπει δηλαδή όλο το ανθρώπινο δυναμικό της όχι απλά να εργάζεται μέσα σε αυτήν, όχι απλά να παράγει έργο αποδοτικά αλλά να ζει τη ζωή της επιχείρησης, να είναι περήφανο μέλος της μικρής αυτής ακμάζουσας κοινωνίας, να ενστερνίζεται τις ίδιες κοινές αξίες και να αποδέχεται, σέβεται και εφαρμόζει τις ίδιες κοινές αρχές συμβίωσης, συνεισφοράς και συμπόρευσης.

Τι σχέση μπορεί να έχει λοιπόν το όραμα, οι αξίες και οι αρχές, η κατεύθυνση και η στρατηγική μιας επιχείρησης, με την πρόληψη και προστασία έναντι των επαγγελματικών κινδύνων; Όταν υπάρχουν κοινές αξίες και κοινές αρχές (με φροντίδα και έντονο ενδιαφέρον γι αυτές) τότε όλοι μαζί μπορούν να φθάσουν στο σημείο να νιώθουν “όλοι για έναν και καθένας για όλους”. Η μετατόπιση από το παραφουσκωμένο “εγώ” στο περήφανο “εμείς”, καλλιεργεί το έδαφος μιας πραγματικής, βαθιάς και ουσιαστικής αλληλεγγύης.

Αυτή η αλληλεγγύη δεν επιτρέπει να αδιαφορήσει κάποιος μπροστά στην ασφάλεια ενός άλλου, δεν επιτρέπει εκπτώσεις και υποχωρήσεις μπροστά σε επικίνδυνες συμπεριφορές και σε επικίνδυνες συνθήκες.

Η ζωή σου και η ζωή μου, η υγεία σου και η υγεία μου, είναι το ίδιο σημαντικές για μένα, για σένα και για τη μικρή εταιρική κοινωνία μας.

Δεν έχει σημασία αν εχθές είχαμε μια διαφωνία ή μια περιστασιακή σύγκρουση ή μια έντονη διαπραγμάτευση. Δεν έχει σημασία αν αυτό συνέβη οριζόντια μεταξύ συναδέλφων ή κατακόρυφα μεταξύ υπαλλήλων και ιεραρχίας. Όταν αυτό συμβαίνει σε ένα περιβάλλον συμπόρευσης με κοινές αξίες και κοινά αποδεκτές αρχές, είναι υγεία και ζωντάνια για όλη την επιχείρηση και μόνον οφέλη μπορεί μακροχρόνια να φέρει, τόσο στα οικονομικά αποτελέσματα όσο και στην ποιότητα της κοινής ζωής μας μέσα στην επιχείρηση.

Τελικά εκείνο που άμεσα εισπράττει κάθε εργαζόμενος δεν είναι οι απολαβές του κάθε μήνα αλλά η ποιότητα ζωής κάθε στιγμή και η προαγωγή της αξίας του σαν άνθρωπος χρήσιμος, με ρόλο τόσο σαν αυτόνομη όσο και σαν κοινωνική οντότητα.

Αυτή η ιδιαίτερα ενισχυμένη συνείδηση της ατομικής αξίας μέσα στο μικρό αυτό κοινωνικό υποσύνολο, που λέγεται επιχείρηση, ενισχύει αυτόματα και την προσωπική μέριμνα τόσο για την προστασία της υγείας και της σωματικής ακεραιότητας όσο και για την προαγωγή της ευεξίας.

Management και ηγεσία.

Είναι αυτά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του κάθε manager και του κάθε προϊσταμένου μέσα στις επιχειρήσεις; Όχι δεν είναι πάντοτε και παντού. Δεν είναι όταν οι managers και οι προϊστάμενοι λειτουργούν αποκλειστικά και μόνον σαν απλοί ιμάντες μεταβίβασης εντολών και στόχων, σαν διανομείς εργασιών και καθηκόντων, σαν διαχειριστές κονδυλίων και όχι σαν μικροί ηγέτες. Όταν δεν νοιάζονται αν η εκτελεστική ομάδα έχει επαρκή μέσα και επαρκή πληροφόρηση για το έργο, την ποιότητα και για τις συνθήκες ασφαλούς εργασίας.

Ηγέτης μέσα σε μια επιχείρηση είναι οποιοσδήποτε λειτουργεί (ακόμη και περιστασιακά) εμπνέοντας και παρακινώντας μια ομάδα να εργαστούν πάνω σε ένα σαφές καθήκον, σε ένα καλά προσδιορισμένο έργο, σε έναν ξεκάθαρο, εφικτό και χρονικά προσδιορισμένο στόχο, με ομαδικό πνεύμα και αλληλεγγύη, με καθορισμένα πλαίσια απαιτήσεων ποιότητας και ασφάλειας, παρέχοντάς τους εκ των προτέρων, επαρκή μέσα, γνώσεις και πληροφόρηση.

Ηγέτης είναι κάθε προϊστάμενος σε κάθε βαθμίδα, ο οποίος έχει κάθε στιγμή (έχει δεν έχει κέφια) ανοιχτές τις πόρτες του και τα δύο αυτιά του, ώστε οι υφιστάμενοί του να προσέρχονται ελεύθερα και αυθόρμητα για να του φέρουν πίσω την ανατροφοδότηση πληροφοριών για την εξέλιξη του έργου που τους ανέθεσε, για τις δυσκολίες και τις ελλείψεις σε ποιότητα και ασφάλεια μαζί με τις προτάσεις τους για βελτίωση.

Ηγέτης είναι αυτός που έχει “πολλά μάτια και πολλά αυτιά”, που βρίσκεται παντού στους χώρους εργασίας χωρίς τη φυσική του παρουσία, επειδή στην ομάδα του επικρατεί η διαφάνεια και η απρόσκοπτη και αφιλτράριστη διακίνηση πληροφοριών, παρατηρήσεων, απόψεων και προτάσεων. Στην ομάδα του δεν υπάρχει ο γνωστός φόβος προς την ιεραρχική του θέση (ο φόβος απέναντι στην εξουσία του) αλλά η εμπιστοσύνη και ο σεβασμός τόσο προς το επίπεδο των ευθυνών του όσο και προς την ηγετική του προσωπικότητα.

Ο ηγέτης μοιράζεται με όλους, τις γνώσεις του και τις εμπειρίες που κατέχει ή που συγκεντρώνει καθημερινά από αναφορές και συζητήσεις. Ο ηγέτης εκπαιδεύει και εκπαιδεύεται διαρκώς – δια βίου. Δεν προσπερνά τα ανασφαλή συμβάντα και τα παρ’ ολίγον ατυχήματα αλλά ασχολείται με έγνοια για την αποκάλυψη αιτιών (και όχι ενόχων) ώστε να ληφθούν μέτρα μείωσης ή και εξάλειψης άμεσα και το κάνει με τρόπο παραδειγματικό και εκπαιδευτικό – για να μάθουν όλοι να κάνουν το ίδιο. Φυσικά προσπαθεί ο ίδιος να είναι το προσωπικό παράδειγμα τόσο στο πως κινείται και εργάζεται μέσα στους χώρους εργασίας όσο και στο πώς οργανώνει τις ασφαλείς διαδικασίες.

Ο ηγέτης δίνει αυξημένη σημασία στις συνήθειες και στην νοοτροπία των εργαζομένων. Δίνει σημασία στα συναισθήματα και στις διαθέσεις τους διότι είναι πεπεισμένος πως αυτά επηρεάζουν σημαντικά την ορθή εφαρμογή ασφαλών κανόνων και πρακτικών εργασίας. Ποτέ δεν εξετάζει επικίνδυνα συμβάντα με αποκλειστικά τεχνοκρατική αντίληψη (κτιριακές συνθήκες, εξοπλισμός, εργαλεία κ.λ.π.) ή με ευθυνόφοβη σκοπιά (εντολές, νόμοι, κανονισμοί, διαδικασίες κ.λ.π.) αλλά συνδέει πάντοτε το τι συνέβη με το γιατί και πως θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά (ασφαλέστερα) αν άλλαζε κάτι (βελτιωνόταν) στις παραδοσιακές πρακτικές και συνήθειες εργασίας που έχουν να κάνουν με την εργασιακή κουλτούρα και την επικρατούσα νοοτροπία. Είναι καινοτόμος και ανοιχτός σε ριζοσπαστικές ιδέες. Ψάχνει πάντοτε μήπως λείπει κάτι από το τραπέζι, μήπως κάτι είναι κρυμμένο κάτω από το χαλί. Επιβραβεύει εξηγώντας, όσους επιδεικνύουν έφεση στην ίδια νοοτροπία. Δημιουργεί εύκρατο κλίμα για να καλλιεργείται η ασφάλεια και υγιεινή στους χώρους εργασίας. Δημιουργεί κλίμα για την ασφάλεια.

Η ασφάλεια στην εργασία είναι ασφάλεια στο management.

Ο manager – ηγέτης δεν είναι αυτός που εφαρμόζει σωστά δοσμένους άνωθεν κανόνες και διαδικασίες για ασφαλή και ποιοτική εργασία αλλά είναι αυτός που αφού προσπαθεί εντατικά να είναι ο ίδιος ικανός να τους ενσωματώνει αποτελεσματικά, γίνεται με τον καιρό και ικανός να καθορίζει, να δημιουργεί (και να αναθεωρεί όταν χρειάζεται), τους πιο σωστούς κανόνες και τις πιο σωστές διαδικασίες.

Η διοίκηση που ασκεί δεν είναι για την ποιότητα και την ασφάλεια αλλά είναι ασφαλής ποιοτική διοίκηση.

Είναι καιρός να μεταβούμε από το πολύ πρόσφατο σύνθημα “πρώτα η ασφάλεια” στο νέο σύνθημα “η ασφάλεια είναι τρόπος καλής ζωής και ποιοτικής εργασίας”.

Νίκος Νημάς

Αύγουστος 2011.

Αισιόδοξη δημιουργική νοοτροπία.

Κανείς δεν γεννήθηκε αποτυχημένος αν δεν το επιτρέψει ο ίδιος να γίνει.

Ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να επιλέγει τις αποφάσεις του, έχει τη δυνατότητα να ελέγχει ο ίδιος όλο και περισσότερο τη ζωή του, να οδηγεί τα βήματά του εκεί που οι σκοποί του, τα όνειρά του και η πίστη του τον προστάζουν, αρκεί να το καλλιεργήσει με αισιοδοξία, μετατρέποντας τη δυνατότητα σε ικανότητα, σε νοοτροπία και σε σταθερή στάση ζωής.

Ο αισιόδοξος και δημιουργικός άνθρωπος ενθαρρύνεται συνεχώς από τα αποτελέσματα της ίδιας του της νοοτροπίας.

Είναι τελικά ένας αυτοτροφοδοτούμενος άνθρωπος.

Πιστεύει ότι: “Δεν μπορώ βέβαια να αλλάζω τον άνεμο αλλά μπορώ να προσαρμόζω κατάλληλα τα πανιά του σκάφους μου.”

Άρθρο που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο 2009 στην μόνιμη προσωπική μου στήλη στην εφημερίδα της Δυτικής Αττικής «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ & ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ»।

Η ύστατη ελευθερία του ανθρώπου είναι να έχει

· την ικανότητα,

· το θάρρος,

· τη συνείδηση

· και την αποφασιστικότητα

να επιλέγει ο ίδιος τη στάση που θα κρατήσει απέναντι στα γεγονότα της ζωής του, σε οποιεσδήποτε συνθήκες και αν βρεθεί.

Όπως και αν διαβάσουμε διατυπωμένη την πιο πάνω πίστη στην ελευθερία, από όποιον μεγάλο διανοητή, φιλόσοφο ή ηγέτη ανά τους αιώνες, η ουσία παραμένει η ίδια.

Ο άνθρωπος έχει την δυνατότητα να επιλέγει τις αποφάσεις του, έχει τη δυνατότητα να ελέγχει ο ίδιος όλο και περισσότερο τη ζωή του, να οδηγεί τα βήματά του εκεί που οι σκοποί του, τα όνειρά του και η πίστη του τον προστάζουν, αρκεί να το καλλιεργήσει με αισιοδοξία, μετατρέποντας τη δυνατότητα σε ικανότητα, σε νοοτροπία και σε σταθερή στάση ζωής.

Τα πιο αγαπημένα αναγνώσματα υπήρξαν ανά τους αιώνες οι βιογραφίες ανθρώπων που επαλήθευαν την πίστη στην ελευθερία του ανθρώπου, κόντρα στις προδιαγραφές ενός αρνητικού περιβάλλοντος στο οποίο γεννήθηκαν. Προφήτες, ήρωες, μάρτυρες, ηγέτες και απόστολοι χάραξαν την ιστορία με το παράδειγμά τους ξεκινώντας από το μηδέν της κοινωνίας τους και φθάνοντας στην κορυφή της. Δίδαξαν με τη ζωή τους το πως μπορεί ο καθένας να ανατρέψει την πίστη στο πεπρωμένο και να την αντικαταστήσει με την πίστη στην προσωπική του ελευθερία.

Οι περισσότεροι άνθρωποι όμως πιστεύουν ότι η προσωπική τους κατάσταση δεν οφείλεται στις δικές τους προσπάθειες και αποφάσεις αλλά στην κακή τους τύχη, στις συνθήκες, στην ανισότητα, στη φτώχια που κληρονόμησαν, ξεχνώντας τα παραδείγματα των επαναστατών και των ηρώων που οι ίδιοι θαυμάζουν.

Οι περισσότεροι δυστυχώς είναι εγκλωβισμένοι στην λαθεμένη πεποίθηση πως η επιτυχία των αυτοδημιούργητων ανθρώπων οφείλεται σε διάνοιες, σε κάτι μαγικό ή σε κάτι τέλος πάντων που οι ίδιοι ατύχησαν να μη διαθέτουν.

Η αλήθεια όμως είναι ότι εμείς οι ίδιοι δημιουργούμε καθημερινά το δικό μας περιβάλλον – νοητικό, συναισθηματικό, σωματικό και πνευματικό – ανάλογα με τη στάση που τηρούμε.

Η στάση μας προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό το τι μας συμβαίνει στη ζωή.

1. Η δική μας στάση απέναντι στη ζωή προσδιορίζει τη στάση της ζωής απέναντί μας.

2. Η στάση μας απέναντι στους άλλους προσδιορίζει τη δική τους στάση απέναντί μας.

3. Η στάση μας απέναντι σε ένα έργο ή σε μια δουλειά που αναλαμβάνουμε προσδιορίζει περισσότερο από κάθε άλλον παράγοντα το αποτέλεσμα που θα φέρουμε.

Τα εμπόδια και οι αποτυχίες υπάρχουν για να εκπαιδευόμαστε σε μεγαλύτερα επιτεύγματα και είναι δική μας υπόθεση να τα μετατρέπουμε σε μοχλούς τελικής επιτυχίας από το να κλαψουρίζουμε που μας έτυχαν.

Το μυστικό, που κάνει τη διαφορά ανάμεσα στους ανθρώπους, είναι η αισιόδοξη δημιουργική νοοτροπία – η θετική νοοτροπία όπως την αποκαλούν οι Αγγλοσάξονες. Απέναντι σ’ αυτή τη νοοτροπία στέκεται η απαισιόδοξη μίζερη νοοτροπία – η αρνητική νοοτροπία.

Κανείς δεν διαθέτει μόνον από την μία ή μόνον από την άλλη. Όλοι μας έχουμε τις καλές και τις κακές στιγμές μας. Άλλοτε συμπεριφερόμαστε και αντιδρούμε θετικά, δημιουργικά, γενναιόδωρα και άλλοτε αρνητικά, μεμψίμοιρα, απαισιόδοξα και μίζερα.

Όταν σε κάποιους ανθρώπους επικρατεί στη συμπεριφορά τους η αισιόδοξη δημιουργική στάση και σκέψη τότε αυτοί και τα επιτεύγματά τους, ξεχωρίζουν προς τα πάνω ανάμεσα στο γύρω τους πλήθος. Κάποιοι άλλοι – οι περισσότεροι – χαρακτηρίζονται κύρια από την απαισιόδοξη και μίζερη νοοτροπία και έτσι τα αποτελέσματά τους είναι πάρα πολύ φτωχά και συναποτελούν το πλήθος.

Υπάρχουν ενδιάμεσα κι εκείνοι, οι επίσης ολίγοι, που το παλεύουν να αλλάξουν νοοτροπία και στάση ζωής, να γίνουν πιο αισιόδοξοι και δημιουργικοί και να αποβάλουν την αρνητική τους συμπεριφορά. Αυτοί οι τελευταίοι αναζητούν διακαώς την επαλήθευση της πίστης στην προσωπική ελευθερία. Δεν έχουν ακόμη πιστέψει ότι έχουν τη δυνατότητα να γίνουν ελεύθεροι. Δεν έχουν απόλυτα πειστεί πως η θετική νοοτροπία καλλιεργείται με κόπο αλλά και χαρά και δεν αγοράζεται μέσα από συνταγές.

Ναι, η ικανότητα να σκεφτόμαστε δημιουργικά και αισιόδοξα μπορεί να καλλιεργηθεί ακόμη και από τους πιο αρνητικούς.

Για όσους θέλουν πράγματι να αλλάξουν υπάρχουν εκατοντάδες συνταγές. Βιβλία, φιλοσοφίες, κοσμοθεωρίες και ιδεολογίες ένα σωρό.

Χωρίς όμως μια πίστη που να σε καίει γλυκά, χωρίς την πίστη δηλαδή γύρω από την αξία σου σαν ανθρώπινο πλάσμα, σαν θεϊκό δημιούργημα, όλες οι συνταγές είναι κούφια λόγια.

Διάβασε όσα βιβλία μπορείς, πήγαινε σε όσες ομιλίες και διαλέξεις προλαβαίνεις. Σε κανένα τελείωμα βιβλίου και σε καμία ομιλία δεν θα βγεις αλλαγμένος αν δεν πιστεύεις

· ότι η ζωή μας (η δική σου ζωή ξεχωριστά) είναι σημαντική

· και αν επίσης δεν πιστεύεις, ότι ο καθένας μας (κι εσύ επίσης ξεχωριστά) έχει έναν σκοπό στη ζωή του (μια δική του αποστολή) που κανείς άλλος δεν μπορεί να εκπληρώσει.

Οποιαδήποτε στρατηγική για επιτυχημένη και ευτυχισμένη ζωή που μας δίνεται σαν συνταγή δεν οδηγεί σε πραγματική επιτυχία και οπωσδήποτε δεν οδηγεί σε ευτυχισμένη πορεία, αν αγνοεί την αναγκαία προϋπόθεση της πίστης σε κάτι ανώτερο ή της πίστης στην πνευματική θεώρηση της ζωής.

Με αυτήν την προϋπόθεση της πίστης στην αξία της ζωής και της ύπαρξής μας μπορεί να στηριχθεί και η πίστη στη δυνατότητα του καθενός μας να ξεπεράσει τη μοίρα του.

Τότε μόνον θα μπορέσει να αλλάξει τον τρόπο σκέψης του και τον τρόπο αντίδρασής του απέναντι στα γεγονότα που τον επηρεάζουν. Τότε μπορεί να εφαρμόζει συμπεριφορές που ακτινοβολούν αισιοδοξία και δημιουργικότητα. Αλλά ο δρόμος για να το καταφέρει αυτό δεν είναι σύντομος.

Πολλοί πιστεύουν ότι όταν αλλάξει η νοοτροπία τους θα αλλάξει και ο τρόπος δράσης τους. Κάνουν λάθος και χάνουν χρόνο. Η νοοτροπία αλλάζει όταν παράλληλα αλλάζει και η συμπεριφορά μας. Πρέπει να αρχίσουμε να αλλάζουμε συμπεριφορά και τότε σιγά-σιγά θα αρχίσει να αλλάζει και η σκέψη μας.

Εκείνοι που βρίσκονται σε διαδικασία αλλαγής συμπεριφοράς χαρακτηρίζονται από τις ακόλουθες μεταξύ άλλων συμπεριφορές.

1. Μιλούν, κινούνται, ενεργούν και σκέφτονται όπως το πρότυπο ανθρώπου στο οποίο θέλουν να φθάσουν. Αντιγράφουν και μιμούνται τις θετικές συμπεριφορές. Αναφέρονται συχνά σε ιστορικά και σύγχρονα σημαντικά πρόσωπα που θαυμάζουν.

2. Καλλιεργούν διαρκώς δημιουργικές σκέψεις και οράματα επιτυχίας στο νου τους. Δεν αφήνουν τις σκέψεις - ζιζάνια να φυτρώνουν μέσα τους. Όταν συναντήσουν μια απαισιόδοξη σκέψη, αναζητούν αμέσως την αντίθετη αισιόδοξη για να την γραπώσουν.

3. Δεν κρατούν κρυμμένη αλλά την ακτινοβολούν προς τα έξω κάθε θετική σκέψη που πηγάζει από τη συναίσθηση του σκοπού της ζωής τους. Οι άλλοι απέναντί τους εισπράττουν ευχάριστα αυτή την ακτινοβολία και την ανταποδίδουν με καλύτερη συνεργασία.

4. Συμπεριφέρονται απέναντι στον καθένα που συναντούν και με τον οποίο συναναστρέφονται σαν να είναι ο πιο σημαντικός άνθρωπος στη ζωή τους. Αποδίδουν σε όλους την αξία και την τιμή που τους ανήκει. Αποδίδουν αναγνώριση και γι αυτό και εισπράττουν συνεχώς αναγνώριση.

5. Κάνουν τον καθένα γύρω τους να νιώθει σημαντικός, απαραίτητος και να απολαμβάνει την εκτίμησή τους. Αυτό έχει ανάγκη ο απέναντί μας όποιος κι αν είναι. Αυτό είναι το πρώτο που θέλει να εισπράττει από μας.

6. Αναζητούν το καλύτερο που μπορεί να δώσει ο καθένας με τον οποίο σχετίζονται και δεν κολλούν στις ανθρώπινες αδυναμίες του και στα μειονεκτήματά του. Ενθαρρύνουν τους άλλους και τους βοηθούν να εξελιχθούν.

7. Δεν μιλούν συχνά για προβλήματα υγείας, δεν γκρινιάζουν για κακοτυχίες, δεν βάζουν μπροστά τα δύσκολα της ζωής. Δημιουργούν ευχάριστο κλίμα συζητώντας πρώτα για τα ευχάριστα και τα καθαυτά αισιόδοξα. Ακόμη και στα πιο απαισιόδοξα θα βάλουν μερικές πινελιές αισιοδοξίας.

8. Αναζητούν το καλύτερο σε νέες ιδέες, είναι ανοιχτοί, φιλομαθείς και περίεργοι. Δεν προτάσσουν την καχυποψία και τον φόβο τους απέναντι στο άγνωστο και στο καινούργιο.

9. Δεν κολλάνε σε μικροπράγματα. Ξεχωρίζουν τι είναι πιο σημαντικό και με αυτό ασχολούνται. Δεν μιζεριάζουν με φτωχά και ασήμαντα πράγματα. Η σκέψη τους είναι μεγαλόπνοη. Κοιτούν μακριά και υψηλά.

10. Αναπτύσσουν ένα πνεύμα προσφοράς και αλληλεγγύης. Είναι ανά πάσα στιγμή πρόθυμοι να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους στους άλλους. Δεν περιμένουν να πάρουν πρώτα για να δώσουν μετά. Δίνουν πρώτοι αυτό που έχουν και τελικά αυτό που έχουν πολλαπλασιάζεται.

Ο Απόστολος Παύλος έγραψε προς τους Φιλιππησίους: “το λοιπόν, αδελφοί, όσα είναι αληθή, όσα σεμνά, όσα δίκαια, όσα καθαρά, όσα προσφιλή, όσα εύφημα, εάν υπάρχει τις αρετή και εάν τις έπαινος, ταύτα συλλογίζεσθε”.

Ποιο είναι το άμεσο κέρδος από μια τέτοια συνειδητά αυτοκατευθυνόμενη συμπεριφορά; Είναι η σταδιακή αλλαγή και της στάσης μας και βαθύτερα και της σκέψης μας. Τα πιο εμφανή αποτελέσματα – οφέλη είναι:

· Η διαρκώς ενισχυόμενη αυτοπεποίθηση.

· Η ανάπτυξη ικανοτήτων και θάρρους για ανάληψη πρωτοβουλιών.

· Η ενίσχυση της επιμονής και της υπομονής.

· Η ανάπτυξη της δημιουργικής φαντασίας.

· Η ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων.

· Η διαρκής εξέλιξη σε ικανότητες και αποτελέσματα σε κάθε τομέα ενασχόλησης.

Ο αισιόδοξος και δημιουργικός άνθρωπος ενθαρρύνεται συνεχώς από τα αποτελέσματα της ίδιας του της νοοτροπίας. Είναι τελικά ένας αυτοτροφοδοτούμενος άνθρωπος. Πιστεύει ότι:

“Δεν μπορώ βέβαια να αλλάζω τον άνεμο αλλά μπορώ να προσαρμόζω κατάλληλα τα πανιά του σκάφους μου.”